د کندهار انار او د هرات زعفران: موسم او بیې

د کندهار انار

کندهار د افغانستان د انارو کښت مرکز دی. د پژواک په وینا، شاوخوا ۱۵٬۰۰۰ هکتاره د انارو باغونو په ۱۴۰۴ کال کې نږدې ۲۷۴٬۰۰۰ تنه مېوه ورکړه. ارغنداب او دند تر ټولو مشهورې ولسوالۍ دي.

انځور: Tal Surasky

• موسم. ویکیپېډیا د مېوې راټولول د سپتمبر له پایه تر نومبر لیکي، یعنې تله، لړم او د لیندۍ لومړۍ ورځې.
• ډولونه. «کندهاري» لوی او یاقوتي رنګه انار دی. «بدانه» نرمې دانې لري او د خوړلو او د اناروړو لپاره خوښېږي.
• بیه. پژواک د ۲۰۲۵ کال د دسمبر په ۱۱ راپور ورکړ چې د کندهار انار په من ۲۰۰ تر ۲۵۰ افغانۍ پلورل کېدل. پژواک یو من ۴٫۵ کیلو لیکي، یعنې په کیلو شاوخوا ۴۵ تر ۵۵ افغانۍ.
• سږ کال ښايي ارزانه وي. فرېش‌پلازا د ۲۰۲۶ کال په سپتمبر کې راپور ورکړ چې په کندهار کې د انګورو او انارو بیې ۵۰ تر ۷۰ سلنه راټيټې شوې، ځکه چې د پاکستان تګ‌راتګ ګذرګاوې د سوداګرۍ پر مخ تړل شوې. مېوه مخکې د سپین بولدک له لارې وتله. اوس لږ مقدار د هوا له لارې، د دوه چنده کرایې سره، ځي، لکه څنګه چې د کندهار د سوداګرۍ او پانګونې خونې یو مسوول فرېش‌پلازا ته وویل.

په ۱۴۰۴ کال کې نږدې ۲۳٬۰۰۰ تنه انار له کندهار صادر شول، پاکستان، هند، ازبکستان، قزاقستان، روسیې، سعودي عربستان، امارات، مالیزیا او د لومړي ځل لپاره قطر ته. پژواک زیاتوي چې د اناروړو نوي کارخانې په افغانستان کې جوړې شوې.

د هرات زعفران

د برناما خبري اژانس په وینا (د ۲۰۲۶ کال جنوري)، هرات د افغانستان شاوخوا ۹۵ سلنه زعفران تولیدوي، د هېواد د نږدې ۱۲٬۰۰۰ هکتارو له ډلې شاوخوا ۱۰٬۵۰۰ هکتاره.

انځور: Mohammad Amiri

• موسم. عرب‌نیوز لیکي چې را ټولول معمولاً په اکتوبر یا نومبر کې پیلېږي او یوازې څو اونۍ دوام کوي، تر دې چې ګلان وچ شي.
• جوړېدل. ګلان په لاس را ټولېږي. بیا کوچني نارنجي تارونه جلا او وچېږي. د یو کیلو لپاره شاوخوا ۴۴۰٬۰۰۰ تارونه ضروري دي.
• کارګران. عرب‌نیوز وايي د هرات د زعفرانو د شرکتونو شاوخوا ۹۵ سلنه کارګر ښځې دي.
• بیه. د ۲۰۲۶ په جنوري کې یو کیلو په کورني بازار کې شاوخوا ۱۰۰٬۰۰۰ افغانۍ و او بیې لوړېدې. یعنې د هر ګرام لپاره شاوخوا ۱۰۰ افغانۍ.
• صادرات. په ۲۰۲۵ کې افغانستان ۳۸ تنه زعفران، چې ارزښت یې له ۶۷٫۵ میلیونو امریکايي ډالرو زیات و، اروپا، عربي هېوادونو او امریکا ته صادر کړ.

سم اخیستل

• د هر کیلو یا هر من بیه او د هغې کال وپوښتئ. په هغو اونیو کې چې ډېر محصول رسېږي، د انارو بیه ټیټېږي. د نن ورځې بیې په د بیو پاڼه کې وګورئ.
• زعفران په ګرام پلورل کېږي. کله چې هر ګرام شاوخوا ۱۰۰ افغانۍ وي، له هغه پلورونکي وپوښتئ چې ډېر ټيټه بیه وايي چې ولې.

زعفران ګران دی او په اسانۍ د بل څه پر ځای ورکول کېږي. له هغې دوکان نه چې پېژنئ، له هغه هرات تولیدوونکي نه چې نوم یې پېژنئ یا له هغه چا نه واخلئ چې کورنۍ مو ورباندې باور لري، او هېڅکله هغه پلورونکي ته مخکې پیسې مه ورکوئ چې یوازې په تیلیفون یا پیغام یې پېژنئ.

وروسته څه

د هرات او کندهار او د هر ښار د خواړو په اړه د د افغانستان په اوږدو کې خواړه کې ولولئ. انار د کال په تر ټولو اوږده شپه کې هم خوړل کېږي: د چلې شپه. د افغانۍ د ځان له پیسو سره پرتله کولو لپاره د نرخ پاڼه وکاروئ.