ایمنی در برابر زلزله در افغانستان: پیش از زلزله، هنگام آن و بعد از آن چه باید کرد

چرا برای ما مهم است

در افغانستان زلزله زیاد می‌آید. در ۹ سنبله ۱۴۰۴ (۳۱ اگست ۲۰۲۵) زلزله‌ای به بزرگی ۶٫۰ شرق افغانستان را لرزاند و مرکز آن حدود ۲۷ کیلومتر شمال‌شرق جلال‌آباد بود. آسوشیتد پرس عمق آن را ۸ کیلومتر نوشت و گفت زلزله‌های کم‌عمق معمولاً خساره بیشتر می‌رسانند. بیشتر کشته‌شدگان در کنر بودند، جایی که بسیاری از خانه‌های روستایی از خشت و چوب ساخته شده و بسیاری‌شان خوب ساخته نشده‌اند. حکومت طالبان در شمارش نخست دست‌کم ۸۰۰ کشته و بیش از ۲٬۵۰۰ زخمی گزارش داد.

عکس: Haroon Safi

زلزله‌های تازه را در صفحه زلزله‌ها ببینید. این صفحه زلزله‌های ۳ ریشتر و بالاتر را از دیتای USGS نشان می‌دهد.

هنگام لرزه

USGS و CDC یک قاعده می‌دهند، بنشین، بپوشان، بگیر (Drop, Cover and Hold On)، و بعد برای هر جا چنین می‌گویند:

• داخل خانه: روی دست و زانو بنشینید. اگر میز یا میز تحریر محکم نزدیک است زیرش بخزید و آن را بگیرید. اگر نیست، کنار یک دیوار داخلی و دور از کلکین بخزید و سر و گردن را با دست‌ها بپوشانید. از آشپزخانه و از نزدیک وسایل سنگین، آینه و تاقچه‌های بلند دور شوید.
• در بستر: همان‌جا بمانید، روی شکم بخوابید و سر را با بالشت بپوشانید.
• ندوید به پایین یا بیرون وقتی ساختمان می‌لرزد. Ready.gov همچنان می‌گوید از چوکات دروازه دوری کنید.
• بیرون: به جای باز بروید، دور از ساختمان، درخت، سیم برق و هر چیزی که می‌افتد.
• در موتر: کنار بروید، بایستید، ترمز دستی را بکشید و تا ختم لرزه داخل بمانید. زیر پل، درخت، تخته یا سیم برق نایستید.
• در کوهستان: مراقب افتادن سنگ و لغزش زمین باشید که زلزله سست کرده است (USGS).
• اگر چوکی چرخ‌دار یا واکر دارید: چرخ‌ها را قفل کنید، تا جایی که امن است پایین شوید، سر و گردن را بپوشانید و بگیرید (Ready.gov).

بلافاصله بعد از زلزله

1. منتظر لرزه‌های بعدی باشید. هر وقت آمد دوباره بنشینید، بپوشانید و بگیرید.
2. اول خود و بعد دیگران را برای زخم ببینید. فقط تا جایی کمک کنید که توان دارید.
3. ساختمان را برای خرابی، نشت گاز و آب و سیم‌های افتاده ببینید. اگر ساختمان خراب شده، زود بیرون شوید و دوباره داخل نشوید.
4. اگر گیر مانده‌اید، به جای فریاد از سیتی استفاده کنید یا به نل یا دیوار بزنید و دهان را با پیراهن بپوشانید.
5. جای بند کردن گاز، برق و آب را بدانید و در صورت نیاز ببندید (CDC).
6. به جای زنگ زدن پیام بنویسید تا بطری موبایل بماند و خط‌ها آزاد باشد.
7. هنگام پاک کردن خرابه آستین دراز، دستکش و بوت محکم بپوشید و آوار سنگین را به تنهایی بلند نکنید.

صفحه شماره‌های عاجل و صفحه شفاخانه‌ها می‌گویند به کی زنگ بزنید و کجا بروید.

پلان خانواده، پیش از آنکه چیزی شود

عکس: Qasim Mirzaie

• بنشینید و صحبت کنید. Ready.gov می‌گوید خانواده جلسه کند و تصمیم بگیرد چطور خبر می‌گیرد، کجا پناه می‌برد، از کجا بیرون می‌شود و چطور به هم می‌رسد. به سن هر کس، کسی که کمک می‌خواهد، دواها و معلولیت فکر کنید.
• جای دیدار را بیرون از خانه تعیین کنید که همه بشناسند و پیدا کرده بتوانند. اگر شد، برای هر اتاق راه دوم بیرون شدن را بدانید (CDC).
• «بنشین، بپوشان، بگیر» را با همه خانواده تمرین کنید.
• برای دست‌کم سه روز یک بسته نگه دارید: آب، غذای خشک که خراب نمی‌شود، بکس کمک‌های اولیه، چراغ دستی با بطری اضافه، سیتی، رادیو، چارجر و بطری پشتیبان موبایل، ماسک گرد و خاک و کاپی اسناد مهم مثل پاسپورت. Ready.gov و CDC همین‌ها را می‌نویسند.
• خانه را امن‌تر بسازید. چیزهای سنگین را در تاقچه پایین بگذارید، المارهای بلند و آینه‌های سنگین را محکم کنید و از کنار بستر دور کنید. دودکش و بام را برای خشت و سفال سست ببینید (CDC).

هیچ صفحه رسمی نمی‌گوید خانه خشتی را با یک تعمیر کوچک می‌شود امن ساخت. اگر می‌سازید یا ترمیم می‌کنید، از یک انجنیر ماهر بپرسید. به کسی که بدون نشان دادن راه می‌گوید دیوار «ضد زلزله» است پول ندهید.