کوتاه‌ترین روز سال در افغانستان: طلوع و غروب آفتاب در اول جدی ۱۴۰۵

عکس: Qasim Mirzaie

چرا در کابل ۲۲ دسمبر است

به گفته‌ی ویکیپدیا، انقلاب زمستانی ۲۰۲۶ ساعت ۲۰:۵۰ به وقت جهانی در ۲۱ دسمبر است. وقت کابل چهار ساعت و سی دقیقه از وقت جهانی پیش است، پس در کابل انقلاب ساعت ۰۱:۲۰ در شبِ بعد از شب چله، صبح زود ۲۲ دسمبر، می‌آید. به تبدیل تاریخ، ۲۲ دسمبر ۲۰۲۶ برابر با اول جدی ۱۴۰۵ و روز سه‌شنبه است. همین روز آغاز چله است: چله، چهل روز زمستان و شب چله را که شب پیش از آن است ببینید.

طلوع و غروب، شهر به شهر

این‌ها وقت‌های ۲۲ دسمبر ۲۰۲۶ به وقت کابل است که تمام کشور از آن کار می‌گیرد. ما آن‌ها را با همان حسابی که برای اوقات نماز این سایت به کار می‌رود محاسبه کردیم و هر کدام را، برای همین روز و برای روز نیمه‌ی تابستان در پایین، با جدول‌های رصدخانه‌ی نیروی دریایی امریکا سنجیدیم. هر بیست وقت تا دقیقه یکسان بود.

• جلال‌آباد: طلوع ۰۶:۵۱، غروب ۱۶:۴۲
• کابل: طلوع ۰۶:۵۶، غروب ۱۶:۴۷
• قندهار: طلوع ۰۷:۰۳، غروب ۱۷:۰۸
• مزار شریف: طلوع ۰۷:۱۱، غروب ۱۶:۴۹
• هرات: طلوع ۰۷:۲۴، غروب ۱۷:۱۵

آفتاب نخست در شرق، در جلال‌آباد، بالا می‌شود و آخر در غرب، در هرات، که حدود هفت درجه‌ی طول جغرافیایی در غرب کابل است. به همین سبب طلوع هرات ۲۸ دقیقه بعد از کابل است. رصدخانه‌ی نیروی دریایی امریکا سپیده‌دم و شفق کابل را هم می‌دهد: از ساعت ۰۶:۲۸ تا ۱۷:۱۵ بیرون از خانه روشنی کافی است.

زمستان در برابر تابستان

در ۲۱ جون ۲۰۲۷ (۳۱ جوزا ۱۴۰۶، درازترین روز) در همین شهرها:

• جلال‌آباد: طلوع ۰۴:۳۶، غروب ۱۹:۰۴، روزی ۱۴ ساعت و ۲۸ دقیقه، در برابر ۹ ساعت و ۵۱ دقیقه در زمستان
• کابل: طلوع ۰۴:۴۱، غروب ۱۹:۰۹، ۱۴ ساعت و ۲۸ دقیقه، در برابر ۹ ساعت و ۵۱ دقیقه
• قندهار: طلوع ۰۵:۰۲، غروب ۱۹:۱۵، ۱۴ ساعت و ۱۳ دقیقه، در برابر ۱۰ ساعت و ۵ دقیقه
• مزار شریف: طلوع ۰۴:۴۳، غروب ۱۹:۲۴، ۱۴ ساعت و ۴۱ دقیقه، در برابر ۹ ساعت و ۳۸ دقیقه
• هرات: طلوع ۰۵:۰۹، غروب ۱۹:۳۷، ۱۴ ساعت و ۲۸ دقیقه، در برابر ۹ ساعت و ۵۱ دقیقه

درازی روز تفاضل غروب و طلوع است، از وقت‌های گردشده‌ی بالا. کابل میان زمستان و تابستان ۴ ساعت و ۳۷ دقیقه روشنی بیشتر می‌گیرد و مزار شریف، که در شمالی‌ترین جاست، ۵ ساعت و ۳ دقیقه. قندهار، در جنوبی‌ترین جا، کمترین را می‌گیرد: ۴ ساعت و ۸ دقیقه.

کوتاه‌ترین روز چه معنا ندارد

انقلاب زمستانی روزی است که کمترین روشنی را دارد، اما روزی نیست که زودترین غروب یا دیرترین طلوع را داشته باشد. ویکیپدیا می‌نویسد این تاریخ‌ها با انقلاب فرق دارند، زیرا درازی روز خورشیدی در طول سال تغییر می‌کند و این فاصله به عرض جغرافیایی هم بستگی دارد. پس انتظار نداشته باشید آفتاب در ۲۲ دسمبر یک دقیقه زودتر از روزهای پیرامونش غروب کند.

بعد از انقلاب روزها دراز می‌شوند، در آغاز آهسته. اما سرما هفته‌ها ادامه می‌یابد: سردترین دوره، یعنی چله، از همین روز شروع می‌شود.

برای روز کوتاه برنامه بریزید

• غروب ۲۲ دسمبر در هر یک از این شهرها پیش از ساعت ۱۷:۲۰ است، پس سفر را طوری بگذارید که در روشنی برسید. برای راه‌های کوهستانی راه‌ها و گذرگاه‌های زمستان را ببینید.
• اوقات نماز با آفتاب جابه‌جا می‌شود. وقت‌های روز را برای شهر خود در صفحه‌ی اوقات نماز ببینید؛ اگر جدول مسجد شما یکی دو دقیقه فرق دارد، از مسجد پیروی کنید.
• وقت‌های زمستانی این نوشته برای یک روز است. هر چند روز یکی دو دقیقه تغییر می‌کنند، پس برای هر تاریخ دیگر از ابزار کار بگیرید.